EU261 feiten en cijfers
Feitelijke referentie over EU-verordening 261/2004 — compensatiebedragen, verjaring, rechten en jurisprudentie.
Feitelijke referentie over EU-verordening 261/2004 — compensatiebedragen, verjaring, rechten en jurisprudentie.
EU-verordening 261/2004 geeft vliegpassagiers recht op €250, €400 of €600 compensatie bij vertraging van 3 uur of meer bij aankomst, annulering met minder dan 14 dagen opzegtermijn, of instapweigering door overboeking — tenzij de airline een buitengewone omstandigheid kan bewijzen. Technische mankementen gelden doorgaans niet als buitengewone omstandigheid. De verjaringstermijn verschilt per land: van 1 jaar (België) tot 5 jaar (Frankrijk, Spanje).
| Afstand | Situatie | Compensatie |
|---|---|---|
| Tot 1.500 km | Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €250 |
| 1.500–3.500 km | Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €400 |
| > 3.500 km (EU-intern) | Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €400 |
| > 3.500 km (extra-EU) | Omboeking met aankomst tot 4 uur later (art. 7 lid 2) | €300 (gehalveerd art. 7 lid 2) |
| > 3.500 km (extra-EU) | Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst, annulering <14 dagen, instapweigering | €600 |
Bedragen gelden per passagier. Afstand = grootste cirkelafstand tussen vertrekluchthaven en eindbestemming. Bij annulering met vervangende vlucht kan de compensatie met 50% worden verminderd als de passagier op de nieuwe vlucht aankomt binnen de tijdsmarges van art. 7 lid 2 EU261.
| Land | Termijn | Wettelijke grondslag | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Nederland | 2 jaar | Art. 8:1835 BW — vervaltermijn, niet te stuiten | Vanaf vluchtdatum |
| België | 1 jaar | Art. X.49 WER | Kortste termijn EU; strikte handhaving |
| Duitsland | 3 jaar | § 195 BGB | Loopt vanaf einde van het vluchtjaar (31 dec.) |
| Frankrijk | 5 jaar | Art. 2224 Code civil | Vanaf bekendheid met schade |
| Spanje | 5 jaar | Art. 1964.2 Código civil | Desde que pudo exigirse |
| Italië | Niet vastgesteld (per dossier beoordeeld) | Omstreden — geen uitspraak van de hoogste rechter | De lezingen lopen ver uiteen en sommige zijn veel korter dan in andere landen; wacht niet af en dien direct in |
De toepasselijke verjaringstermijn hangt af van het nationale recht van het land waar de vordering wordt ingesteld, niet van het land van vertrek of aankomst. Raadpleeg altijd een jurist voor uw specifieke situatie.
| Situatie | Compensatie (art. 7) | Verzorging (art. 9) | Terugbetaling of omleiding (art. 8) |
|---|---|---|---|
| Vertraging < 2 uur | Nee | Nee | Nee |
| Vertraging 2–3 uur | Nee | Ja (maaltijden, communicatie) | Nee |
| Vertraging ≥ 3 uur bij aankomst | Ja (€250–€600) | Ja | Nee (vlucht heeft plaatsgevonden) |
| Vertraging ≥ 5 uur | Ja (€250–€600) | Ja | Ja (terugbetaling ticket + retourvlucht) |
| Annulering <14 dagen voor vertrek | Ja (tenzij alternatief aangeboden binnen marges art. 7 lid 2) | Ja | Ja (keuze: terugbetaling of omleiding) |
| Instapweigering (overboeking) | Ja (€250–€600) | Ja | Ja (keuze: terugbetaling of omleiding) |
| Buitengewone omstandigheid | Nee | Ja (art. 9 geldt altijd) | Ja bij annulering |
Recht op verzorging (art. 9) geldt altijd bij wachttijden, ook bij buitengewone omstandigheden. Compensatie (art. 7) vervalt alleen bij bewezen buitengewone omstandigheid.
| Arrest | Zaak | Datum | Kern |
|---|---|---|---|
| Sturgeon | C-402/07 & C-432/07 | 19 november 2009 | Vertraagde passagiers hebben recht op compensatie als aankomstvertraging ≥ 3 uur; vertraging telt bij aankomst (deuropening), niet bij vertrek. |
| Wallentin-Hermann | C-549/07 | 22 december 2008 | Technische mankementen zijn in principe géén buitengewone omstandigheid — ze zijn inherent aan de normale exploitatie. Uitzondering: verborgen fabrieksfouten of sabotage. |
| Van der Lans | C-257/14 | 17 september 2015 | Bevestigt Wallentin-Hermann: voortijdig uitvallende motoronderdelen zijn geen buitengewone omstandigheid, ook niet als ze onverwacht optreden. |
| Rehder | C-204/08 | 9 juli 2009 | Bevoegdheid bij EU261-claim: passagier kan kiezen tussen rechter van vertrekhaven of aankomsthaven (voor vlucht met één rechtstreekse verbinding). |
Bronnen: EUR-Lex — Verordening (EG) nr. 261/2004 · HvJ EU C-402/07 (Sturgeon) · C-549/07 (Wallentin-Hermann) · C-257/14 (Van der Lans)
| Scenario | EU261 van toepassing? |
|---|---|
| Vlucht vertrekt vanuit EU/EEA-luchthaven (ongeacht maatschappij) | Ja |
| Vlucht naar EU/EEA-luchthaven, uitgevoerd door EU-maatschappij | Ja |
| Vlucht naar EU/EEA-luchthaven, uitgevoerd door niet-EU-maatschappij | Nee |
| Vlucht buiten EU (bv. New York–Toronto met Delta) | Nee |
| Codeshare: ticketmaatschappij is EU, uitvoerende maatschappij buiten EU | Uitvoerende maatschappij is bepalend — waarschijnlijk nee |
De compensatie bedraagt €250 voor vluchten tot 1.500 km, €400 voor vluchten van 1.500–3.500 km en €600 voor vluchten boven 3.500 km, telkens bij een aankomstvertraging van 3 uur of meer. Bood de airline een andere vlucht aan die niet meer dan 4 uur later aankwam, dan mag zij het bedrag halveren tot €300 (art. 7 lid 2 EU261).
De termijn verschilt per land: Nederland 2 jaar — een vervaltermijn (art. 8:1835 BW), België 1 jaar (art. X.49 WER), Duitsland 3 jaar vanaf einde vluchtjaar (§ 195 BGB), Frankrijk 5 jaar (art. 2224 Cc), Spanje 5 jaar (art. 1964.2 Cc). Voor Italië is de termijn juridisch niet vastgesteld; die beoordelen wij per dossier.
Nee, in de meeste gevallen niet. Het Europese Hof van Justitie heeft in Wallentin-Hermann (C-549/07) en Van der Lans (C-257/14) bepaald dat technische mankementen die inherent zijn aan de normale exploitatie van een vliegtuig geen buitengewone omstandigheid vormen.
Bij aankomst. Het Europese Hof van Justitie bepaalde in het Sturgeon-arrest (C-402/07) dat bij aankomst wordt gemeten, en in het Germanwings-arrest (C-452/13) dat de aankomsttijd het moment is waarop ten minste één van de vliegtuigdeuren op de bestemming wordt geopend — niet het moment van vertrek.
Ja, onafhankelijk van het recht op compensatie. Artikel 9 van EU261 verplicht de airline om bij een wachttijd van 2 uur of meer te zorgen voor maaltijden en verfrissingen, en bij overnachting voor hotelaccommodatie en vervoer. Dit recht staat los van de compensatie van €250–€600.